Thứ Năm, 18 tháng 9, 2008

Quyền lực người tiêu dùng đâu?

Những trường hợp xâm hại đến sức khỏe và quyền lợi người tiêu dùng từ trước đến nay như bán bánh phở có pha hàn the, sản xuất nước tương có chất 3-MPCD, đong xăng thiếu và chất lượng kém cho người mua..., phần lớn do công luận - chủ yếu là báo chí - phát hiện và tạo áp lực, buộc các cơ quan chức năng phải vào cuộc.
Vai trò của các hội bảo vệ người tiêu dùng rất mờ nhạt.
Trong lúc đó, ở các nước phát triển, người tiêu dùng có quyền lực có thể nói là tối thượng, thể hiện qua việc tẩy chay, không mua sản phẩm, không sử dụng dịch vụ của doanh nghiệp. Hội bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng là nguyên đơn các vụ kiện sản phẩm ảnh hưởng xấu đến sức khỏe hoặc hành vi xâm hại môi trường. Đây là đòn nặng đối với doanh nghiệp, buộc phải thay đổi chính sách, cải thiện chất lượng sản phẩm hoặc ngưng sản xuất các sản phẩm bị người tiêu dùng lên án.
Hội bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng ở nước ta, mặc dù có chân rết từ trung ương đến địa phương, lại chưa đại diện cho đông đảo quyền lợi người tiêu dùng. Ban lãnh đạo hội thường là cán bộ thuộc ngành đo lường - chất lượng đã về hưu.
Công việc của hội thường là nhận đơn khiếu kiện của người tiêu dùng - phải nói rất ít - gửi đến các cơ quan chức năng để xử lý hoặc làm trung gian thương lượng với các doanh nghiệp để bồi thường thiệt hại cho người khiếu kiện. Chính do hoạt động bị hành chính hóa, hình thức của hội như vậy nên đã không tạo được áp lực buộc doanh nghiệp phải thượng tôn pháp luật, bớt đi những thủ thuật để thu lợi nhuận bất chính.
Chỉ trong bối cảnh của xã hội dân sự, người dân có ý thức và quyền phối hợp tạo ra sức mạnh bảo vệ quyền lợi của mình và của cộng đồng, hội bảo vệ người tiêu dùng mới thực sự có quyền lực tác động lên trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp.

Không có nhận xét nào: